De werkzame stof die in XTC zit, heet methyleen-dioxy-methamfetamine of afgekort MDMA. XTC is dus familie van de speedachtige stoffen of amfetamines. Tegelijk is de scheikundige structuur verwant met die van mescaline, een tripmiddel uit de peyotecactus. Dat verklaart waarom XTC zowel opwekkende als bewustzijnsveranderende (hallucinogene) effecten heeft.
XTC wordt in illegale laboratoria gemaakt en komt in de vorm van verschillende gekleurde pilletjes of capsules op de markt. Toch bestaat XTC ook in poedervorm.
Er bestaan honderden varianten van XTC. Vaak worden die designer drugs genoemd.
De pillen en poeders zijn zelden volledig zuiver. Meestal bevatten ze al dan niet aanverwante stoffen
XTC wordt geslikt. Het wordt immers verkocht als tabletten, pillen of capsules, door gebruikers vaak ‘bollen’ genoemd. De vele varianten verschillen naar inhoud, kleur en vorm. Vaak heeft zo’n pil ook een specifieke afbeelding. De naam van de pil kan naar de kleur, vorm of afbeelding op de pil verwijzen. Zo kan je bijvoorbeeld een 'Duifje', een 'Mitsubishi' of een 'Playstation' kopen.
XTC kan ook als poeder voorkomen. Het wordt dan gesnoven of opgelost in een vloeistof en gedronken.
Wie XTC slikt, ervaart opwekkende en bewustzijnsveranderende effecten. Zoals bij alle drugs hangt de werking niet alleen van de pil zelf af, maar ook van je conditie, je stemming, je verwachtingen en de omgeving waarin je gebruikt.
De XTC-roes verloopt in vijf stappen:
De eerste fase is de tintelfase en omvat het eerste uur na inname. Na zo’n half uurtje begint de MDMA te werken. De drug doet je hart sneller kloppen. Bloeddruk en lichaamstemperatuur stijgen, je pupillen worden groter. Sommige gebruikers krijgen een droge mond of keel. Tijdens deze fase voel je tintelingen doorheen je lichaam en kan je je bewegingen soms minder goed coördineren. Je kunt je ontspannen en zweverig voelen en je neemt de dingen intenser waar. Je hebt veel behoefte aan bewegen, praten, dansen en contact met anderen, je voelt je sneller aangetrokken tot de mensen rondom je en krijgt een gevoel van samenhorigheid
Het sterkst zijn de effecten tijdens de rushfase (tweede en derde uur). Gebruikers beschrijven hun ervaringen onder meer als golvende gevoelens van gelukzaligheid, energiestromen of topervaringen.
De climax van de plateaufase (vierde en vijfde uur) duurt maar een half uur. Daarna beginnen de effecten te verminderen.
Negatieve effecten kunnen al aanwezig zijn in de vorige fasen, maar tijdens de come down-fase (letterlijk 'het naar beneden komen' tijdens het vijfde en zesde uur) treden ze in elk geval op de voorgrond. Je gaat je heel moe voelen. Een vermoeidheid die kan samengaan met slapeloosheid. Je kan last hebben van krampen, een droge keel en mond, hartkloppingen of je kan gaan bibberen. Vaak voel je je ook benauwd, leeg of depressief.
Na zeven tot acht uur ten slotte, kom je in de eindfase van de roes. Je kan je moe maar voldaan voelen, maar ook uitgeput en humeurig. Slapeloosheid, stijve spieren, hoofd- of maagpijn kunnen dagen blijven hangen. Dat geldt trouwens ook voor de humeurige, depressieve stemming.
Op korte termijn
Wie XTC slikt bij het uitgaan kan uren na elkaar dansen zonder zich moe te voelen. Door XTC-gebruik stijgt je lichaamstemperatuur en ga je zweten. Als het dan ook nog warm is en je drinkt weinig water, dan kan je lichaam oververhit raken en uitdrogen, met het risico een hitteberoerte te krijgen. Zonder het goed te beseffen kom je dan in een (levens)gevaarlijke situatie terecht. Afkoelen, rusten, en water, frisdranken of sportdrankjes drinken zijn absoluut nodig om oververhitting te voorkomen. Alcohol en energydrinks zijn geen aanrader, omdat ze ook vocht aan het lichaam onttrekken.
Je weet nooit wat je slikt. Als een pil vreemde stoffen bevat, kunnen die voor allerlei nare effecten zorgen. Tests van in beslag genomen pillen tonen aan dat pillen vaak als XTC verkocht worden, terwijl ze het in werkelijkheid niet zijn. Dan zit er geen MDMA in, maar iets wat er op lijkt, zoals EVA of MDA. Soms gaat het om totaal andere stoffen, die heel onvoorspelbaar werken, zoals speed, cafeïne of verdovende stoffen. Andere pillen zijn helemaal nep. Een bepaalde vorm, kleur, afbeelding of naam is dus nooit een garantie voor de kwaliteit of de samenstelling. Het is zelfs mogelijk dat twee pillen die er helemaal hetzelfde uitzien een totaal verschillende samenstelling hebben.
Er bestaan sterke wetenschappelijke aanwijzingen dat XTC veranderingen in de hersenen teweegbrengt. Je kan dingen minder goed onthouden, je minder concentreren en depressief worden. Door de zeer hoge bloeddruk zou je ook gevaar lopen voor hersenbloedingen. Proeven met mensapen hebben langdurige en wellicht onomkeerbare zenuwschade aangetoond. Dat geeft reden tot bezorgdheid, ook al is niet precies duidelijk in welke mate de resultaten van dit onderzoek ook voor mensen van toepassing zijn.
De dag of dagen na XTC-gebruik, kan je last hebben van een kater. Bij de ene blijft dat beperkt tot zich wat slecht in zijn vel voelen, terwijl de andere last kan hebben van prikkelbaarheid, hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid of slapeloosheid.
Je kan te veel XTC nemen. Tekenen van een overdosis zijn onder meer hevige hoofdpijn, misselijkheid, braakneigingen, hartkloppingen, pijn in de hartstreek, lage bloeddruk, zeer hoge koorts en bewegingsstoornissen. Mensen met astma, aandoeningen aan hart, lever of nieren, een hoge bloeddruk, suikerziekte of epilepsie lopen extra risico.
Bij overdosering (een gebruikelijke dosis MDMA varieert tussen 50 en 120 mg)
kunnen slechte gevoelens je plots overvallen, zodat je het contact met de realiteit
verliest en begint te 'flippen'. Ook al is XTC geen echte hallucinogene drug,
toch kan je een soort van 'bad trip' (een onaangename, angstaanjagende roes)
ervaren.
Gebruik van XTC en de sfeer er rond, kan aanleiding geven tot onveilig seksueel gedrag. Ook kan veelvuldig gebruik van XTC leiden tot een verminderd orgasme en tot impotentie.
XTC kan het coördinatievermogen aantasten en er voor zorgen dat je minder scherp ziet. Het maakt je ook overmoedig. Rijden onder invloed is dus gevaarlijk, zeker wanneer je na een nachtje uitgaan moe en uitgeput achter het stuur kruipt.
Er zijn gevallen bekend waar XTC-gebruik een dodelijke afloop heeft gekend. Over de juiste oorzaak bestaat vaak veel discussie, maar uitdroging, oververhitting, een te hoge dosis of de combinatie van verschillende drugs spelen daar steeds een grote rol in.
Op lange termijn
In vergelijking met andere illegale drugs is XTC een nieuwkomer, zodat er nog niet veel geweten is over de risico's op langere termijn.
Wat wel vaststaat is dat veel XTC-gebruikers na verloop van tijd depressief kunnen worden. Daarbij horen gevoelens van zinloosheid, leegte, angst- en paniekreacties. Ze hebben dan ook vaak last van paranoïde gedachten en van slapeloosheid. Vanzelfsprekend is dat risico groter bij instabiele, depressieve of angstige mensen. Ook wie een psychotische aanleg heeft, blijft er beter af.
XTC kan de lever en nieren beschadigen. Vrouwelijke gebruikers zouden gevoeliger zijn voor infecties van de urinewegen en voor hersenschade. XTC-gebruikers zouden gemakkelijker verkoudheden en infecties oplopen.
Wie XTC gebruikt, wordt niet lichamelijk afhankelijk. Een gebruiker die stopt, heeft dus geen last van ontwenningsverschijnselen, ook al kan hij lichamelijk sterk uitgeput zijn.
XTC leidt wel tot geestelijke afhankelijkheid. De hunkering naar het product of het bijbehorende uitgaan, dansen, contacten leggen, kan zelfs vele maanden blijven bestaan. Ook kan de drang om te gebruiken plots weer uitgelokt worden door een bepaalde plaats, omgeving, bepaalde omstandigheden of personen (het zogenaamde 'trigger'-effect).
XTC (meer bepaald MDMA) en tal van aanverwante stoffen vallen onder toepassing van het Koninklijk Besluit van 2 december 1988 tot reglementering van sommige psychotrope stoffen. Men mag in België dus geen XTC in zijn bezit hebben, produceren, invoeren en aan- of verkopen. Ook iemand de gelegenheid bieden om XTC te gebruiken is strafbaar.
De wet zegt niet uitdrukkelijk dat gebruik strafbaar is, maar vermits gebruik ook het bezit van drugs inhoudt, wordt gebruik via een omweg bestraft.
Als je nog meer wil weten, of met vragen blijft zitten, kan je altijd naar de DrugLijn bellen. Je kan De DrugLijn telefonisch bereiken via het nummer 078 15 10 20.
De lijn wordt bemand van maandag tot vrijdag van 10 tot 20 uur.
Vanaf een vast toestel bel je steeds tegen voordeeltarief: in de piekuren betaal je € 0,050 per minuut, in de daluren € 0,025. De kostprijs voor het mobiel bellen varieert enorm van netwerk tot netwerk en hangt sterk af van de abonnementsformule.
Je kan je vraag ook via e-mail aan de DrugLijn stellen.
De DrugLijn zal je nooit beoordelen, laat staan veroordelen. Een gesprek of e-mail met de DrugLijn is anoniem en vertrouwelijk. Een team van medewerkers staat klaar om je verder te helpen.